بررسی تأثیر تمرینات تعادلی و تحریک الکتریکی (EMS) بر سندروم درد کشکی‌رانی (PFPS)

محمود سیفی (کارشناسی ارشد آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی دانشگاه خوارزمی)

آیا موقع بالا رفتن از پله‌ها یا بعد از نشستن طولانی، جلوی زانویتان تیر می‌کشد؟ اگر پاسخ مثبت است، احتمالا دچار سندروم درد کشکی رانی یا همان PFPS هستید. این مشکل که شایع‌ترین علت زانو درد در سالمندان و حتی جوانان است، لزوماً نیاز به جراحی ندارد. در این مقاله می‌خواهیم بررسی کنیم که ترکیب تمرینات تعادلی با تکنولوژی جدید تحریک الکتریکی عضلات (EMS) چطور می‌تواند معجزه کند

سندروم درد کشکی‌رانی یا PFPS که در بین مردم به “درد جلوی زانو“ معروف است، یکی از چالش‌برانگیزترین آسیب‌های ارتوپدی است. این عارضه نه تنها در ورزشکاران و نوجوانان (حدود ۲۹٪)، بلکه در سالمندان نیز به دلیل کاهش توده عضلانی بسیار شایع است.

سندروم درد کشکی رانی چیست و چرا سراغ ما می‌آید؟

این سندروم زمانی رخ می‌دهد که استخوان کشکک به درستی روی مفصل زانو حرکت نکند.

• چه کسانی بیشتر مبتلا می‌شوند؟ آمارها نشان می‌دهد خانم‌ها ۲ برابر بیشتر از آقایان با این درد دست و پنجه نرم می‌کنند.
• علت اصلی چیست؟ ضعف عضلات ران (چهارسر)، سفت بودن عضلات پشت پا (همسترینگ) و حتی استفاده از کفش نامناسب.
• خبر بد: حدود ۴۰ درصد افرادی که درمان‌های معمولی را شروع می‌کنند، حتی بعد از یک سال هنوز با درد زانو درگیر هستند! پس باید به دنبال راه موثرتری باشیم.

چرا درمان‌های سنتی زانو درد گاهی شکست می‌خورند؟

بسیاری از بیماران پس از فیزیوتراپی کلاسیک، همچنان از باقی‌ماندن ۴۰ درصدی علائم پس از یک سال شکایت دارند. علت این موضوع در دو نکته نهفته است:

1. اختلال در حس عمقی: مفصل زانو توانایی تشخیص دقیق موقعیت خود را از دست می‌دهد.
2. مهار عضلانی: به دلیل درد، مغز اجازه انقباض کامل به عضله چهارسر را نمی‌دهد.

اینجاست که ترکیب تمرینات تعادلی (برای بازسازی سیستم عصبی) و EMS  (برای فعال‌سازی اجباری عضلات مهار شده) وارد عمل می‌شود.

متدولوژی و روش تحقیق

در مطالعات اخیر، از جمله پژوهش “محمود سیفی” در دانشگاه خوارزمی، یک پروتکل درمانی ۶ هفته‌ای برای سالمندان بالای ۶۵ سال طراحی شده است:

• جامعه هدف: ۶۰ سالمند مبتلا به PFPS مزمن (بیش از ۳ ماه درد).
• نحوه مداخله:  تمرینات تعادلی ۳ بار در هفته (ایستادن تک پا، راه رفتن روی سطوح لرزان).
• دستگاه EMS  ایتال فیت:  اعمال جریان با فرکانس 50 Hz و پهنای پالس  250 میکروثانیه بر روی عضله VMO (بخش داخلی چهارسر) و گلوتئوس ماکسیموس.

ابزارهای ارزیابی: چگونه پیشرفت بیمار را اندازه می‌گیریم؟

برای اینکه نتایج این روش از نظر علمی قابل اتکا باشد، از ابزارهای استاندارد زیر استفاده می‌شود:

جدول پیشنهادی تمرینات تعادلی با  EMS

اگر می‌خواهید این تمرینات را در کلینیک یا منزل (زیر نظر متخصص) انجام دهید، این الگو پیشنهاد می‌شود:

روش انجام این تمرینات ای ام اس برای زانو درد

در مطالعه‌ای که بر روی ۶۰ سالمند انجام شد، مشخص گردید که بهترین پروتکل درمانی به این صورت است:

• نوع تمرین: ایستادن روی یک پا و تمرینات تعادلی.
• تعداد جلسات: ۳ بار در هفته (هر بار ۴۵ دقیقه).
• استفاده از دستگاه EMS : 15 دقیقه استفاده از دستگاه روی عضلات ران همزمان با تمرینات.

نکته مهم:  اگر سالمند هستید یا درد شدیدی دارید، تحریک الکتریکی با ems به شما کمک می‌کند تا بدون خستگی مفرط، توده عضلانی خود را حفظ کنید و مانع از زمین خوردن شوید.

یافته‌های علمی و بحث

تحقیقات (از جمله متاآنالیز سال ۲۰۲۵) نشان می‌دهد که افزودن تحریک الکتریکی به تمرینات ارادی، نه تنها درد را کاهش می‌دهد (اختلاف میانگین حدود -0.37)، بلکه قدرت چهارسر را به شکلی بهبود می‌بخشد که با ورزش تنها امکان‌پذیر نیست. دستگاه‌های ems مثل ایتال فیت (ITALFIT) با درگیر کردن فیبرهای عضلانی بیشتر در زمان کوتاه‌تر، به ویژه برای سالمندان که محدودیت تحمل بار سنگین دارند، یک “میان‌بر درمانی” محسوب می‌شوند.

نتیجه‌گیری

اگر از درمان‌های سنتی خسته شده‌اید، و به دنبال درمان غیرجراحی زانو درد هستید، ترکیب ورزش‌های تعادلی و تکنولوژی تحریک الکتریکی (EMS/NMES) یکی از بهترین گزینه‌ها برای کاهش درد جلوی زانو است. این ترکیب نه تنها درد را کم می‌کند، بلکه عملکرد زانو را در کارهای روزمره (مثل نشست و برخاست) بهبود می‌بخشد.

حتما ببینید:  زانوبند ای ام اس ایتالفیت (دستگاه تقویت عضلات زانو + یک کنترلر)

چکیده انگلیسی مقاله

Abstract
Patellofemoral pain syndrome (PFPS) is one of the most common causes of anterior knee pain, with a prevalence of approximately 23 percent in adults and nearly 29 percent in adolescents, and a two-fold higher occurrence in women compared to men. Modifiable risk factors include quadriceps weakness, tightness of the iliotibial band and hamstrings, and excessive foot pronation. External factors such as training errors and inappropriate footwear may further exacerbate symptoms.

Despite the application of conservative interventions, evidence indicates that deficits in balance, persistent pain, and functional limitations remain in about 40 percent of patients one year after initiating treatment. This review summarizes data on the effects of balance training alone and in combination with electrical muscle stimulation (EMS; Italfit system) on pain and functional outcomes.

Findings from a small randomized trial demonstrate that adding balance exercises and gluteus medius strengthening over a six-week period results in greater pain reduction and improvements in Q-angle compared with strengthening alone. A 2025 meta-analysis of nine randomized trials reported that combining neuromuscular electrical stimulation (NMES) with exercise reduces pain (mean difference ≈ −0.37), improves knee function (mean difference ≈ 4.76), and increases quadriceps strength (SMD ≈ 0.55) relative to exercise alone. However, a 2022 systematic review concluded that the quality of evidence supporting balance training for reducing pain and improving patient-reported function ranges from moderate to low, with limited evidence for enhancing anterior–posterior balance.

Among older adults without PFPS, a twelve-week EMS program added to general rehabilitation increased lower-limb muscle mass and prevented balance decline. Additionally, simultaneous NMES of the quadriceps and paraspinal muscles produced greater improvements in static balance compared to quadriceps stimulation alone.

Collectively, current evidence suggests that balance training can reduce pain and enhance knee function, and that incorporating EMS (Italfit) may potentiate these benefits. Nevertheless, high-quality randomized trials specifically targeting older adults with PFPS are scarce. Future research should focus on this population to determine whether combining balance training with EMS yields superior outcomes compared with balance training alone.

منابع

1: Patellofemoral Syndrome: Author(s): William F. Micheo, MD, Claudia Jimenez, MD, Martin Roldan, MD, Felix Perez, MD, Gerardo Miranda, MDOriginally published: July 20, 2012 Last updated: May 23, 2024

2: Patellofemoral Syndrome Author(s): William F. Micheo, MD, Claudia Jimenez, MD, Martin Roldan, MD, Felix Perez, MD, Gerardo Miranda, MD Originally published: July 20, 2012 Last updated: May 23, 2024

3: The Effect of Additional Balance Training Program to Gluteus Medius Strengthening Exercises on Patellofemoral Pain Syndrome January 2015International Journal of Therapies and Rehabilitation Research 4(2):7-14 DOI:10.5455/ijtrr.00000051

4: Is Postural Control Affected in People with Patellofemoral Pain and Should it be Part of Rehabilitation? A Systematic Review with Meta-analysis

5: The Effect of Electrical Muscle Stimulation on Muscle Mass and Balance in Older Adults with Dementia

6: Is Postural Control Affected in People with Patellofemoral Pain and Should it be Part of Rehabilitation? A Systematic Review with Meta-analysis