درمان آرتروز زانو با EMS؛ راهکاری مؤثر برای بهبود عملکرد حرکتی مفاصل
اگر درد زانو دارید یا پزشکتان به تازگی آرتروز زانو را در شما تشخیص داده، احتمالاً شنیدهاید که باید عضلات اطراف زانو را تقویت کنید؛ با این حال ممکن است به علت درد زیاد یا ترس از بدتر شدن علائم نتوانید تمرینات قدرتی معمول را انجام دهید. در چنین شرایطی، تحریک الکتریکی عضلات (EMS) میتواند به کاهش درد و بهبود عملکرد فیزیکی زانو کمک کند. هرچند این روش یک درمان قطعی برای آرتروز نیست، اما شواهد علمی نشان میدهد که این روش، میتواند با تقویت عضلات اطراف زانو، کاهش درد و آمادهسازی بدن برای بازگشت تدریجی به زندگی پر تحرک، نقش مؤثری در مدیریت آرتروز و زانو درد داشته باشد.
راهی برای کاهش درد آرتروز زانو
یکی از مهمترین عواملی که درد و ناتوانی در آرتروز زانو را تشدید میکند، ضعف یا آتروفی عضله چهارسر ران است. این عضله نقش اصلی در کنترل حرکت زانو، جذب نیروهای وارده و حفظ ثبات مفصل دارد. با ضعف عضلات چهارسر، فشار بیشتری روی غضروف و ساختارهای حساس مفصل وارد میشود و درد هنگام راه رفتن، نشستن یا برخاستن افزایش مییابد.
در آرتروز زانو، درد و گاهی تجمع مایع در مفصل میتواند باعث پدیدهای به نام مهار آرتروژنیک شود. در این حالت، حتی با وجود تلاش فرد، سیستم عصبی اجازه نمیدهد عضله چهارسر به طور کامل و مؤثر منقبض شود. در پی آن با کاهش تحرک فرد مبتلا به آرتروز، عضله ضعیفتر شده و این چرخه درد و ناتوانی ادامه پیدا میکند. به همین دلیل، تقریباً همه درمانهای غیر تهاجمی آرتروز زانو، روی تقویت عضله چهار سر ران تمرکز دارند.
تاثیر ای ام اس در درمان آرتروز
در روش ای ام اس، از پالسهای الکتریکی کنترلشده برای تحریک اعصاب حرکتی استفاده میشود که میتواند تا حد زیادی مهار عصبی عضلات را پشت سر گذاشته و عضله را فعال نگه دارد. در حقیقت انقباضهایی که با EMS ایجاد میشود، شباهت زیادی به انقباضهای تمرینی دارد و میتواند به حفظ یا افزایش قدرت عضلانی کمک کند، بدون اینکه مفصل تحت فشار مستقیم قرار بگیرد. به همین دلیل، درمان آرتروز زانو با ای ام اس، به ویژه برای افرادی کاربرد دارد که تمرینات سنتی برایشان دردناک یا غیر قابل تحمل است.
همچنین از طریق مطالعه مقاله تأثیرات درمانی لباس ای ام اس، میتوانید با سایر فواید آن نیز آشنا شوید.
ای ام اس و کاربرد آن برای کاهش زانو درد
کاهش درد آرتروز با ای ام اس معمولاً ترکیبی از چند مکانیسم مهم است. برای مثال، با تقویت عضلات اطراف زانو، ثبات مفصل افزایش مییابد. وقتی وضعیت زانو پایدارتر باشد، فشار کمتری به ساختار مفصل وارد میشود و درد هنگام فعالیتهای روزمره کاهش پیدا میکند. همچنین با ایجاد انقباض و رهاسازی منظم عضلات، گردش خون در ناحیه تحت درمان افزایش مییابد. این مورد باعث میشود اکسیژن و مواد مغذی بهتر به عضلات و بافتهای اطراف مفصل برسند و مواد زائد نیز سریعتر دفع شود. همچنین بهبود چرخه خونرسانی میتواند سفتی بافتها را کاهش داده و شرایط مناسبتری برای بهبود آنها فراهم کند. در نهایت، هرچند ای ام س نمیتواند غضروف آسیبدیده را درمان کند؛ اما مطالعات بالینی نشان دادهاند که این روش با کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی فرد مبتلا دارد.
چرا ورزش EMS برای درمان زانو درد پیشنهاد می شود؟
تمرینات قدرتی ارادی همچنان درمان استاندارد غیر تهاجمی آرتروز زانو محسوب میشود، اما EMS میتواند همان مسیر درمانی را با فشار کمتر روی مفصل و در زمان کوتاهتری طی کند. به همین دلیل، درمان آرتروز زانو با EMS جایگزین تمرینات ورزشی نیست، بلکه مکمل آن بوده و پلی برای بازگشت تدریجی و ایمن به فعالیت بدنی به شمار میرود؛ به ویژه برای افرادی که به دلیل درد، ناتوانی یا آسیبدیدگی، تمرینات معمول را کنار گذاشتهاند. اگر هم میخواهید بدانید چه ورزشهایی برای زانو مضر است، میتوانید سراغ راهنمای ورزشهای قاتل زانو بروید.
در صورت اجرای اصولی و تحت نظارت یک متخصص، درمان زانو درد با ورزش EMS روشی ایمن و قابل تحمل برای کاهش درد آرتروز به شمار میرود. در حقیقت این روش درمان قطعی آرتروز یا حتی جایگزین جراحی نیست، بلکه بخشی از یک برنامه درمانی جامع است که میتواند به کاهش درد، بهبود عملکرد حرکتی و آمادهسازی فرد برای حرکت و ورزش کمک کند.
موارد منع استفاده از EMS برای کاهش درد آرتروز
مانند هر روش دیگر، کاهش زانو درد با تمرینات ای ام اس نیز محدودیتهایی دارد که توجه به آنها و رعایتشان ضروری است. در زیر موارد منع استفاده از این روش را میبینید:
- وجود ایمپلنتهای الکترونیکی فعال مانند ضربانساز قلبی (Pacemaker)، دفیبریلاتور یا سایر دستگاههای الکترونیکی کاشتنی، به دلیل خطر تداخل با عملکرد آنها
- بارداری، به ویژه اعمال EMS در ناحیه شکم، لگن یا اندام تحتانی (مانند زانو و مچ پا) به علت احتمال تحریک غیرمستقیم انقباضات رحمی
- ترومبوز ورید عمقی (DVT) یا سابقه لخته خون، به دلیل خطر جابهجایی لخته و بروز آمبولی
- سرطان بدخیم یا فعال، به خصوص در محل اصلی ضایعه
- عفونت فعال یا التهاب شدید، از جمله استئومیلیت یا عفونتهای بافت نرم
- خونریزی فعال یا اختلالات شدید انعقادی در ناحیه مورد نظر
- اعمال جریان الکتریکی روی قفسه سینه یا ناحیه سینوس کاروتید به دلیل خطرات قلبی–عروقی
بر اساس شواهد علمی، درمان آرتروز زانو با EMS میتواند به کاهش درد، بهبود عملکرد حرکتی و افزایش قدرت عضلانی بدون فشار زیاد روی مفصل کمک کند. این روش به ویژه برای افرادی که تمرینات قدرتی معمول برایشان دشوار یا دردناک است، گزینهای منطقی، کمفشار و مؤثر محسوب میشود که میتواند به عنوان گام اولیه برای بازگشت ایمن به حرکت و ورزش مورد استفاده قرار گیرد.
در نهایت اگر دچار زانو درد یا آرتروز هستید و میخواهید بدانید آیا EMS برای شما گزینه مناسبی است یا نه، میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی اقدام کنید.

