همه چیز درباره الکترومایو استیمولیشن (EMS) | مرور جامع مقالات اخیر درباره آن

در این گزارش 20 مقالهٔ اصلی از پایگاه PubMed بررسی شده‌اند که اثر الکترومایواستیمولیشن (EMS) را در زمینه‌های تغذیه و ترکیب بدنی، آرتروز زانو، کمردرد مزمن، پلانتار فاشئیت (خار پاشنه) و درد یا آسیبهای شانه ارزیابی کرده‌اند. تمامی این مطالعات در مجلات معتبر داوری شده منتشر شده و به زبان انگلیسی می‌باشند. در هر قسمت، هدف مطالعه، جمعیت شرکتکنندگان، مداخله EMS و نتایج کلیدی به زبان فارسی بیان شده است.

مطالعات EMS در زمینهٔ تغذیه و ترکیب بدنی

1. تأثیر EMS در حفظ توده عضلانی هنگام رژیم کاهش وزن (Willert و همکاران، ۲۰۱۹)

• طرح: کارآزمایی کنترل شده‌ی تصادفی در زنان دارای اضافه‌وزن؛ برنامه‌ی کاهش کالری همراه با مصرف پروتئین و EMS بدن کامل در دوره‌ای شش‌ماهه.
• نتایج: در گروه EMS توده عضلانی به طور متوسط افزایش یافت و از کاهش توده بدون چربی جلوگیری شد. در هر سه گروه چربی بدن کاهش یافت، اما تنها EMS توانست توده عضلانی را حفظ کند .
• نتیجه‌گیری: EMS همراه با رژیم غذایی، روش کم‌فشاری برای حفظ عضله در دوره کاهش وزن پیشنهاد می‌شود.

عنوان مقاله اصلی:

Effects of Whole-Body Electromyostimulation on the Energy-Restriction-Induced Reduction of Muscle Mass During Intended Weight Loss – PMC

لینک مقاله:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6699561

2. برنامه ۱۲ هفته‌ای EMS و اثر بر ترکیب بدنی و نشانگرهای قلبی متابولیک(Salhi و همکاران، ۲۰۲۴)

• طرح: ۳۱ زن جوان چاق در برنامه ۱۲ هفته‌ای EMS تمام بدن شرکت کردند.
• یافته‌ها: پس از ۱۲ هفته، فشار خون سیستولی، چربی بدن، توده عضلانی، حداکثر مصرف اکسیژن و عملکرد در آزمون پرش و دوی سرعت بهبود یافت. همچنین سطوح چربی خون، CRP و دیگر نشانگرهای متابولیک کاهش یافت   .
• نتیجه گیری: EMS در زنان جوان چاق سبب بهبود ترکیب بدنی، سلامت قلبی متابولیک و عملکرد ورزشی شد.

عنوان مقاله اصلی:

The Effect of Whole-Body Electromyostimulation Program on Physical Performance and Selected Cardiometabolic Markers in Obese Young Females – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38399518

3. EMS و محدودیت کالری در زنان مبتلا به سندرم متابولیک (Reljic و همکاران، ۲۰۲۰)

• طرح: ۱۴ زن چاق مبتلا به سندرم متابولیک به طور تصادفی به گروه EMS یا کنترل تقسیم شدند؛ هر دو گروه ۵۰۰ کالری کمتر از نیاز روزانه مصرف کردند.
• یافته‌ها: کاهش وزن در هر دو گروه حدود 3 کیلوگرم بود ولی درصد چربی فقط در گروه EMS کاهش یافت و قدرت عضلات به شکل معنی‌داری بیشتر شد.
• نتیجه‌گیری: ترکیب EMS با کاهش کالری میتواند پروفایل خطر متابولیک را در افراد مبتلا به سندرم متابولیک بهبود دهد.

عنوان مقاله اصلی:

Effects of whole-body electromyostimulation exercise and caloric restriction on cardiometabolic risk profile and muscle strength in obese women with the metabolic syndrome: a pilot study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32554843

4. مقایسه EMS با تمرین مقاومتی در کنترل سندرم متابولیک (Reljic و همکاران ۲۰۲۱)

• طرح: بیماران مبتلا به سندرم متابولیک به EMS، تمرین مقاومتی یک ست، تمرین مقاومتی سه ست یا کنترل تقسیم شدند.
• یافته ها: همه گروهها کاهش وزن و چربی را تجربه کردند؛ تنها گروه های تمرین مقاومتی در مقایسه با EMS بهبود قابل توجهی در شاخص شدت سندرم متابولیک نشان دادند .
• نتیجه گیری: تمرین مقاومتی مؤثرتر از EMS برای بهبود سندرم متابولیک است؛ EMS به تنهایی بهبود شاخص خطر متابولیک ایجاد نکرد .

عنوان مقاله اصلی:

Iron Beats Electricity: Resistance Training but Not Whole-Body Electromyostimulation Improves -Cardiometabolic Health in Obese Metabolic Syndrome Patients during Caloric Restriction-A Randomized Controlled Study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34068089

5. کاهش چربی احشایی در بیماران دیابتی با EMS (Houdijk و همکاران، ۲۰۲۲)

• طرح: بیماران دیابتی غیر وابسته به انسولین (NIDDM) و افراد سالم تحت ۱۳ هفته EMS قرار گرفتند.
• یافته ها: EMS چربی احشایی را در افراد سالم حدود ۱۶٪ کاهش داد، اما این اثر در مردان دیابتی ضعیف و در زنان دیابتی مشاهده نشد. در مردان دیابتی علاوه بر کاهش چربی، HbA١c و کلسترول نیز کاهش و  HDLافزایش یافت.
• نتیجه گیری: اثر EMS بر کاهش چربی احشایی به جنس و وضعیت بیماری وابسته است .

عنوان مقاله اصلی:

Visceral fat loss by whole-body electromyostimulation is attenuated in male and absent in female older Non-Insulin-Dependent diabetes patients – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36225127

6. EMS و تقویت عملکرد عضلات در بیماران سارکوپنیک (Teschler و همکاران، ۲۰۲۱)

• طرح: سه گروه EMS (بدن کامل، EMS قسمتی و کنترل) در طول یک دوره ۴ هفته‌ای بازتوانی بستری مورد بررسی قرار گرفتند.
• یافته ها: هر دو گروه EMS نسبت به کنترل، بهبود قابل توجهی در آزمون ایستادن از روی صندلی و قدرت زانو داشتند. هیچ عارضه جانبی گزارش نشد .
• نتیجه گیری: EMS میتواند در دوره کوتاه به بهبود عملکرد عضلات در افراد مسن مبتلا به سارکوپنی کمک کند.

عنوان مقاله اصلی:

Four weeks of electromyostimulation improves muscle function and strength in sarcopenic patients: a three-arm parallel randomized trial – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34105256

7. ترکیب EMS با مکمل پروتئین در مردان مسن دارای چاقی سارکوپنیک (Kemmler و همکاران، ۲۰۱8 – مطالعه FranSO)

• طرح: ۱۰۰ مرد ۷۰≥ سال به گروه مکمل پروتئین، EMS + پروتئین یا کنترل تقسیم شدند.
• یافته ها: بعد از ۱۶ هفته، درصد چربی بدن در گروه پروتئین ۶٫۳٪ و در گروه EMS + پروتئین ۷٫۶٪ کاهش یافت، در حالیکه در گروه کنترل افزایش یافت. محیط دور کمر و چربی مرکزی فقط در گروههای درمانی کاهش یافت.
• نتیجهگیری: ترکیب EMS و پروتئین میتواند روشی ایمن برای کاهش چاقی و خطر متابولیک در مردان مسن باشد .

عنوان مقاله اصلی:

Effect of whole-body electromyostimulation and / or protein supplementation on obesity and cardiometabolic risk in older men with sarcopenic obesity: the randomized controlled FranSO trial PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29523089

8. EMS + پروتئین و توزیع عضله/چربی (Kemmler و همکاران، ۲۰۱۸)

• طرح: مردان مسن دارای چاقی سارکوپنیک به دو گروه EMS + پروتئین و کنترل تقسیم شدند.
• یافته ها: حجم عضلات ران در گروه EMS + پروتئین افزایش معنی دار یافت و حجم چربی در این گروه ثابت ماند؛ در گروه کنترل حجم چربی افزایش یافت . همچنین سرعت راه رفتن و قدرت بازکننده های پا بهبود یافت.
• نتیجه گیری: EMS همراه با پروتئین با افزایش توده عضلانی موضعی و بهبود عملکرد حرکتی همراه است.

عنوان مقاله اصلی:

Effects of Combined Whole-Body Electromyostimulation and Protein Supplementation on Local and Overall Muscle/Fat Distribution in Older Men with Sarcopenic Obesity: The Randomized Controlled Franconia Sarcopenic Obesity )FranSO( Study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29675640

9. EMS و کاهش خطر متابولیک در زنان مسن با چاقی سارکوپنیک (Kemmler و همکاران، FORMOsA  مطالعه – ۲۰۱۶)

• طرح: زنان ۷۰≥ سال به EMS + مکمل، EMS بدون مکمل یا کنترل اختصاص یافتند.
• یافته ها: شاخص خطر سندرم متابولیک (MetS-Z) فقط در گروه EMS + مکمل بهبود معنی دار داشت. هر دو گروه EMS فشار شریانی میانگین را کاهش دادند، گروه بدون مکمل محیط دور کمر را کاهش داد و گروه مکمل -C HDL را افزایش داد.
• نتیجه گیری: EMS در زنان مسن موجب کاهش خطر متابولیک میشود اما افزودن پروتئین تأثیر محدود دارد.

عنوان مقاله اصلی:

Impact of whole body electromyostimulation on cardiometabolic risk factors in older women with sarcopenic obesity: the randomized controlled FORMOsA-sarcopenic obesity study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27920508

10. EMS و افزایش شاخص توده عضلانی در زنان مسن (Kemmler و همکاران، ۲۰۱۶ – Osteoporosis International)

• طرح: مطالعه ای بر روی زنان بالای ۷۰ سال با چاقی سارکوپنیک که EMS همراه یا بدون پروتئین دریافت کردند.
• یافته ها: EMS شاخص توده عضلانی را ۲ تا ۵٫۲٪ افزایش داد در حالی که گروه کنترل کاهش داشت. کاهش چربی بدن اندک و از نظر آماری معنی دار نبود؛ مکمل پروتئینی سود اضافی نشان نداد .
• نتیجه گیری: EMS روشی امن برای افزایش توده عضلانی در زنان مسن است هرچند اثر کاهش چربی محدود است .

عنوان مقاله اصلی:

Whole-body electromyostimulation to fight sarcopenic obesity in community-dwelling older women at risk. Resultsof the randomized controlled FORMOsA-sarcopenic obesity study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27289534

11. EMS همراه با مکمل پروتئین در مردان مسن (Reljic و همکاران، ۲۰۱۷)

• طرح: مردان ۷۰≥ سال در سه گروه EMS + پروتئین، پروتئین تنها یا کنترل شرکت کردند.
• یافته ها: هر دو گروه مداخله به طور قابل توجهی چربی بدن را کاهش و شاخص توده عضلانی را افزایش دادند. تنها گروه EMS + پروتئین قدرت دست را بهبود داد .
• نتیجه گیری: EMS همراه پروتئین راهکاری کارآمد برای مقابله با چاقی سارکوپنیک و افزایش قدرت عضلات است.

عنوان مقاله اصلی:

Whole-body electromyostimulation and protein supplementation favorably affect sarcopenic obesity in community-dwelling older men at risk: the randomized controlled FranSO study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28989278

12. مطالعه پایلوت ۲۰۲۴ درباره فشار خون و شدتهای مختلف ای ام اس (Kemmler و همکاران، ۲۰۲۴)

• طرح: ۲۰ نفر با وزن زیاد در جلسات ۲۰ دقیقه ای EMS با شدت های مختلف شرکت کردند.
• یافته ها: فشار شریانی میانگین هنگام EMS از ۱۲۸ میلیمتر جیوه فراتر نرفت و دو دقیقه بعد از تمرین کاهش یافت. تفاوتی بین افراد ُپرفشار و نرمال فشار مشاهده نشد.
• نتیجه گیری: EMS از نظر تأثیرات حاد بر فشار خون حتی برای افراد مبتلا به پرفشاری خون ایمن است .

عنوان مقاله اصلی:

Effects of whole-body electromyostimulation with different impulse intensity on blood pressure changes in hyper- and normotensive overweight people. A pilot study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38455842

تأثیر EMS بر آرتروز زانو

13. کارآزمایی تصادفی ۲۰۲۴ – EMS و بهبود درد و عملکرد زانو (2024 Reports Scientific)

• طرح: ۷۲ فرد دارای آرتروز زانوی علامتدار در دو گروه EMS بدن کامل (سه جلسه در دو هفته) یا درمان فیزیوتراپی معمول قرار گرفتند و به مدت ۷ ماه پیگیری شدند.
• یافته ها: گروه EMS کاهش قابل توجهی در درد (مقیاس (KOOS، بهبود عملکرد روزانه و ورزشی، افزایش قدرت عضلات ران و آزمون نشستن-ایستادن در مقایسه با گروه مراقبت معمول نشان داد .
• نتیجه گیری: EMS روش مؤثری برای کاهش درد زانو و بهبود عملکرد در آرتروز زانو است و نسبت به فیزیوتراپی سنتی برتری نشان داد .

عنوان مقاله اصلی:

Effectiveness of whole-body electromyostimulation on knee pain and physical function in knee osteoarthritis: a randomized controlled trial – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39242729

14. EMS همراه با تمرینات ایزومتریک در زنان سالمند ( Frontiers in Physiology 2021)

• طرح: ۷۵ زن سالمند مبتلا به آرتروز ابتدایی زانو در سه گروه کنترل، تمرین ایزومتریک و تمرین ایزومتریک + EMSبه مدت ۸ هفته شرکت کردند.
• یافته ها: هر دو گروه تمرین بهبودهایی در وزن بدن، درصد چربی و قدرت عضلات داشتند؛ اما گروه ایزومتریک + EMS بیشترین کاهش نشانگرهای التهابی CRP) ،TNF-a ،IL-٦ و (resistin و بهبود در امتیازات KOOS و قدرت عضلات را تجربه کرد.
• نتیجه گیری: ترکیب EMS با تمرینات ایزومتریک اثرات ضدالتهابی و تقویت عضلانی بیشتری نسبت به تمرین تنها دارد.
• نتیجه گیری: تحریک ریزجریانی میتواند درمان مؤثری در فاز پس از عمل جراحی روتاتور باشد و درد و ضعف را سریعتر کاهش دهد .

عنوان مقاله اصلی:

Influence of Isometric Exercise Combined With Electromyostimulation on Inflammatory Cytokine Levels, Muscle Strength, and Knee Joint Function in Elderly Women With Early Knee Osteoarthritis PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34326779

تأثیر EMS بر کمردرد مزمن

15. مقایسه EMS با تمرینات پشتی سنتی (2019 International Research BioMed)

• طرح: ۱۱۰ فرد دارای کمردرد مزمن غیر اختصاصی به EMS بدن کامل (۲۰ دقیقه در هفته) یا تمرینات تقویتکننده پشت (۴۵ دقیقه در هفته) برای ۱۲ هفته تقسیم شدند.
• یافته ها: هر دو گروه کاهش قابل توجهی در شدت درد و افزایش قدرت عضلات راست کننده تنه داشتند. بین دو گروه اختلاف معنی دار مشاهده نشد.
• نتیجه گیری: EMS با زمان کمتر میتواند اثری مشابه تمرینات پشتی سنتی بر کاهش درد و افزایش قدرت کمر داشته باشد.

عنوان مقاله اصلی:

Comparison of Whole-Body Electromyostimulation versus Recognized Back-Strengthening Exercise Training on Chronic Nonspecific Low Back Pain: A Randomized Controlled Study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31687394

16. اثر EMS بر کمردرد مزمن غیر اختصاصی ( 2018 Research Pain of Journal)

• طرح: ۳۰ بیمار با کمردرد مزمن به گروه EMS (۲۰ دقیقه در هفته) یا کنترل غیرفعال تقسیم شدند.
• یافته ها: گروه EMS کاهش قابل توجهی در شدت درد و افزایش قدرت ایزومتریک عضلات راستکننده و خم کننده تنه داشت، در حالی که گروه کنترل تغییر معنی داری نشان نداد .
• نتیجه گیری: EMS میتواند درد کمر را کاهش داده و قدرت عضلات مرکزی را بهبود دهد .

عنوان مقاله اصلی:

Effects of whole-body electromyostimulation on chronic nonspecific low back pain in adults: a randomized controlled study – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30288089

تأثیر EMS بر پلانتار فاشئیت (خار پاشنه)

17. جریان پالس مونو فازیک و تمرین کشش برای درد پاشنه (2020 Healthcare)

• طرح: ۴۴ بیمار مبتلا به پلانتار فاشئیت به دو گروه دریافت جریان پالس مونو فازیک (MPC) با یا بدون تمرین کشش فاشیای کف پا به مدت ۴ هفته تقسیم شدند.
• یافته ها: هر دو گروه کاهش قابل توجهی در درد پاشنه و ضخامت فاشیای کف پا داشتند؛ تفاوت معنیداری بین دو گروه مشاهده نشد .
• نتیجه گیری: جریان الکتریکی مونو فازیک به تنهایی یا همراه با کشش میتواند درد و ضخامت فاشیا را کاهش دهد؛ ترکیب کشش سود اضافی ایجاد نکرد .

عنوان مقاله اصلی:

The Effect of Monophasic Pulsed Current with Stretching Exercise on the Heel Pain and Plantar Fascia Thickness in Plantar Fasciitis: A Randomized Controlled Trial – PMC

لینک مقاله:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7349871

18. سوزن خشک الکتریکی به همراه فیزیوتراپی در پلانتار فاشئیت ( 2018 One PLoS)

• طرح: ۱۱۱ بیمار به دریافت درمان دستی، تمرین و اولتراسوند با یا بدون سوزن خشک الکتریکی تقسیم شدند.
• یافته ها: افزودن سوزن خشک الکتریکی موجب بهبود بیشتر درد صبحگاهی، درد هنگام فعالیت، امتیاز عملکرد اندام تحتانی و شاخص عملکرد پا در سه ماه بعد از درمان شد. افراد بیشتری در گروه سوزن خشک، مصرف داروی ضد درد را قطع کردند و نتایج درمان را موفق گزارش دادند .
• نتیجه گیری: استفاده از سوزن خشک الکتریکی همراه با فیزیوتراپی موجب کاهش بیشتر درد و بهبود عملکرد نسبت به فیزیوتراپی تنها می شود .

عنوان مقاله اصلی:

Electrical dry needling as an adjunct to exercise, manual therapy and ultrasound for plantar fasciitis: A multi-center randomized clinical trial – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30379937

تأثیر EMS بر درد و آسیب های شانه

19. تحریک ریزجریانی (microcurrent) پس از جراحی پارگی کاف روتاتور ( 2021 Medicina)

• طرح: ۲۸ بیمار پس از ترمیم پارگی کاف روتاتور به دو گروه تحریک ریزجریانی + فیزیوتراپی و تحریک ساختگی +فیزیوتراپی تقسیم شدند.
• یافته ها: هر دو گروه کاهش درد و بهبود عملکرد شانه و قدرت گریپ را نشان دادند، اما گروه ریزجریانی بهبود بیشتری در درد و عملکرد داشته و نسبت قدرت گریپ/وزن بدن افزایش بیشتری یافت.

عنوان مقاله اصلی:

Effect of Microcurrent Stimulation on Pain, Shoulder Function, and Grip Strength in Early Post Operative Phase after Rotator Cuff Repair – PMC

لینک مقاله:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8152281

20. تحریک الکتریکی عضلانی داخل ماهیچه ای در درد شانه پس از سکته (Arch Phys Med Rehabil 2004)

• طرح: ۶۱ بیمار دچار درد شانه پس از سکته به استفاده از تحریک الکتریکی داخل ماهیچه ای در عضلات شانه یا استفاده از اسلینگ (گروه شاهد) به مدت ۶ هفته تقسیم شدند.
• یافته ها: کاهش درد ۳≥ امتیاز در پایان درمان و در پیگیری ۳ و ۶ ماهه در گروه EMS به طور معنی‌داری بیشتر بود. تعداد بیشتری از بیماران در گروه EMS به وضعیت «بدون درد» رسیدند .
• نتیجه گیری: تحریک الکتریکی داخل ماهیچه ای میتواند درد شانه پس از سکته را کاهش داده و اثرات آن تا شش ماه باقی بماند .

عنوان مقاله اصلی:

Intramuscular neuromuscular electric stimulation for poststroke shoulder pain: a multicenter randomized clinical trial – PubMed

لینک مقاله:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15129391

جمع‌بندی

تحلیل ۱۸ مقاله فوق نشان میدهد که الکترومایواستیمولیشن (EMS)  به عنوان یک ابزار درمانی در حوزه‌های مختلف کاربرد دارد. در حوزه تغذیه و ترکیب بدنی ، بیشتر مطالعات نشان داده اند که EMS میتواند توده عضلانی را حفظ یا افزایش دهد، چربی بدن و خصوصا چربی احشایی را کاهش دهد و نشانگرهای قلبی متابولیک را بهبود بخشد، به ویژه هنگامی که با رژیم غذایی یا مکمل پروتئین ترکیب شود. با این حال، برخی مطالعات (بهخصوص مقایسه با تمرین مقاومتی) بیان کرده اند که EMS ممکن است در برخی شاخص ها از تمرین سنتی کمتر مؤثر باشد  .

در زمینه آرتروز زانو ، EMS  چه به تنهایی و چه همراه با تمرینات ایزومتریک، کاهش درد و بهبود عملکرد و قدرت، EMS  کاهش درد و افزایش قدرت عضلات ستون فقرات را در مدت در کمردرد مزمن عضلات را نشان داده است.

مطالعات مربوط به خار پاشنه نشان میدهد تحریک الکتریکی MPC) یا سوزن خشک الکتریکی) میتواند درد را کاهش و عملکرد پا را بهبود دهد. در نهایت، در زمان کوتاهتر نسبت به تمرینات سنتی فراهم کرده است.

آسیب های شانه (پس از جراحی یا در بیماران سکته)، تحریک الکتریکی موجب کاهش درد و بهبود عملکرد شانه می‌شود.